Sức mạnh từ văn năng động hóa.

) Làm cho thiên hướng tả thực xã hội chủ nghĩa thắng”…thì chúng ta sẽ thấy đó là những quan điểm không còn ăn nhập nữa

V. Như quan điểm của nhiều nhà văn hóa, phải có những cuộc cách tân thường xuyên và đồng bộ để giữ cho môi trường ý thức luôn trong sạch, vừa có khả năng loại bỏ những giá trị đã lỗi thời, vừa có khả năng tiếp nhận những tinh hoa văn hóa từ các cộng đồng khác trên thế giới.

Sự có mặt kịp thời của hàng ngũ trí thức chính là tiền đề dẫn đến thành công của cách mệnh tháng Tám. 70 năm trước Đảng đã thấy cần kíp phải cho ra đời một cương lĩnh về văn hóa. Lần trước nhất Đảng công khai ý kiến, thái độ về văn hóa và nhờ chính cương ấy mà hội tụ được đông đảo đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức hướng tới đích chung là làm cách mệnh, giải phóng dân tộc.

Nội hàm này, đặt trong bối cảnh ngày hôm nay, khi điều kiện vật chất đang thay đổi chóng vánh, càng thấy rất rõ nguy cơ phát triển thiếu vững bền nếu văn hóa không được đề cao đúng mức. Nhìn lại việc ra đời Đề cương Văn hóa 70 năm trước, rõ ràng nhận định của ông Nguyễn Trần Bạt về vai trò quan trọng của văn hóa là có cơ sở cả về lý thuyết và thực tại lịch sử. Nhiều người từng đặt câu hỏi: Vì sao vào thời khắc ấy, khi cách mạng còn chưa thành công, quần chúng.

Do vậy việc nhìn nhận giá trị của Đề cương phải được đặt trong bối cảnh lịch sử ra đời và có những cách hiểu của ngày bữa nay cho những nội hàm Dân tộc – Đại chúng – Khoa học thích hợp với hoàn cảnh đất nước hiện nay.

Cẩm Thúy. Hẳn nhiên, vào thời điểm ra đời Đề cương Văn hóa 70 năm trước, các khái niệm ấy được hiểu và đáp ứng được những đề nghị rất lớn mà cách mạng Việt Nam phải giải quyết lúc bấy giờ. Nhưng nếu hiện chúng ta đọc lại những quan niệm như: "Muốn cho ba nguyên tắc trên đây thắng, phải kịch liệt chống những khuynh hướng vǎn hóa hủ lậu, chiết trung, lập dị, bi quan, thần bí, duy tâm, v.

Nhìn lại sự kiện này là để thấy được ý nghĩa quan trọng của văn hóa trong từng tuổi cụ thể chứ không phải để trở lại với quan niệm chỉ còn ăn nhập với tình cảnh lịch sử ấy.

70 năm trước, các nhà cách mệnh đã thấy rõ, cần trước hết một cương lĩnh soi đường cho đời sống tinh thần của cả dân tộc đang chìm đắm trong bảo thủ lạc hậu của văn hóa phong kiến trung cổ và văn hóa nô dịch thực dân.

So với sự kịp thời và khá sớm sủa của việc ra đời Đề cương Văn hóa Việt Nam năm 1943, sau này, những chính sách về văn hóa khá chậm trễ trong sự phát triển của kinh tế và từng lớp.

Nhìn lại lịch sử chúng ta thấy rõ ràng trong thực tế sự ra đời của Đề cương Văn hóa Việt Nam có sức mạnh đặc biệt, lôi cuốn và tụ họp đông đảo người Việt Nam yêu nước vào Hội Văn hóa cứu quốc – một thành viên của trận mạc Việt Minh.

V. # Một cổ 2 tròng đang kế cận một nạn đói kiệt quệ và trình độ dân trí rất thấp, Đảng lại cho ra đời một chính cương về văn hóa? Từ lúc còn chưa giành được chính quyền, bằng Đề cương Văn hóa, các nhà cách mạng lúc ấy đã nhìn ra: Người Cộng sản phải hoạt động ở cả 3 mặt trận: Kinh tế, chính trị, văn hóa.

Mặt khác, bản thân văn hóa với tính chất là những gì kết tinh lại kí vãng, đã mặc nhiên mang một tính chất là sự lạc hậu so với sự phát triển của cuộc sống. Không phải tình cờ trong khi bối cảnh tầng lớp lúc ấy dường như chỉ cần có cơm ăn, Đảng lại nhìn ra công mạnh từ Văn hóa. Khi nói về Đề cương Văn hóa Việt Nam năm 1943, nhiều ý kiến cho đến ngày hôm nay vẫn đề cao 3 nội hàm được đặt ra trong đó là: Dân tộc – Đại chúng - Khoa học.

Nhưng đồng thời cũng phải chống thiên hướng vǎn hóa quá trớn của bọn tờrốtkít”; thậm chí, trong Đề cương còn có những nhận định: "đấu tranh về tông phái vǎn nghệ (chống chủ nghĩa cổ điển, chủ nghĩa lãng mạn, chủ nghĩa tự nhiên, chủ nghĩa biểu tượng, v.

Cách hiểu về một nền văn hóa dân tộc được đặt ra từ 70 năm trước đôi khi lại trở nên một sự níu kéo, kìm hãm sự phát triển. Việc hiện nay là cần những chính sách hạp cho sự phát triển của văn hóa ngày hôm nay, trong mối quan hệ với phát triển kinh tế và từng lớp.

Lễ hội tịch điền Đọi Sơn (Hà Nam) Ảnh: Hồng Vĩnh Ra đời trước cả khi có nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Đề cương Văn hóa năm 1943 do một lãnh tụ của Đảng lúc ấy là Tổng bí thơ Trường Chinh khởi thảo được đánh giá là diễn tả một tầm nhìn chiến lược của Đảng. Còn tính hiện đại thì trở nên quá đà trong bước đường giao lưu và hội nhập. Chuyên gia Nguyễn Trần Bạt cho rằng: Trong mối quan hệ giữa cải cách kinh tế, canh tân chính trị và cải cách văn hóa thì cải cách văn hóa đóng vai trò quan yếu hơn cả.

Lý giải về nhận định này, ông Nguyễn Trần Bạt khẳng định văn hóa là môi trường tinh thần, là lá phổi của đời sống mà sự lạc hậu của môi trường ý thức sẽ là vật cản đối với tiến độ cũng như sự thành công của canh tân kinh tế và canh tân chính trị.