Châu Á- thanh bình Dương “mùa mưa bão”.

Tình hình dịu lắng của khu vực không biết có phải do thỏa thuận tiếp tục quá trình đàm phán ASEAN – Trung Quốc về Bộ lề luật ứng xử tại Biển Đông (COC) mới đạt được nhân chuyến thăm viếng một số nước ASEAN hồi đầu tháng 5 của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị, và quan trọng là thỏa thuận này đã được khai triển đúng lộ trình mà hai phía đã cam kết

Thêm nữa, mối quan hệ Philippines – Trung Quốc cũng bắt đầu nóng lên sau những kết tội từ phía Philippines về 75 khối bê tông (mà họ cho là do phía Trung Quốc thả) tại bãi cạn Scarborough. Cùng với việc phát hiện ra hai khối chất nố đặt đối diện tòa nhà Quốc hội trước đó, hôm 13-9, tình hình Campuchia thời hậu bầu cử đang cho thấy những dấu hiệu bất ổn.

Dĩ nhiên, như một lẽ thường nhật trong mùa mưa bão, những ngày trời đẹp là rất hiếm, thậm chí thỉnh thoảng, đấy có khi lại còn là một dấu hiệu cảnh báo chuẩn bị có một cơn bão mới. Cho dù chỉ là vài phút bàn luận không chính thức, nhưng đây là lần trước tiên hai nhà lãnh đạo này gặp nhau kể từ khi nhậm chức và nên chi nó có ý nghĩa rất quan trọng đối với khả năng tháo gỡ tình trạng gần như là lợt nhất của mối quan hệ giữa hai cường quốc hàng đầu tại khu vực.

Điều cần nhấn mạnh ở đây là, với những cơn bão thường ngày do thiên nhiên tạo ra, chúng ta chỉ biết gồng người lên để khắc phục một cách tiêu cực.

Philippines rất có thể lại trở thành một trọng tâm của một cơn bão mới tại khu vực, như vốn đã từng xảy ra từ mấy tháng đầu năm nay.

Cũng giống như trong việc gian bão, cần có sự chuẩn bị chu đáo ngay từ khi xuất hiện những dấu hiệu trước nhất. Mà cũng có thể còn do cuộc gặp gỡ cấp cao trước nhất giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình với Thủ tướng Shinzo Abe bên lề hội nghị thượng đỉnh G20 (từ 5 đến 6-9-2013). Từ ngày 9-9, tình hình Philippines bỗng trở nên vô cùng bao tay bởi việc bùng phát trở lại những cuộc giao tranh dữ dội giữa quân đội chính phủ với các tay súng của chiến trận phóng thích dân tộc Moro (MNLF).

Ngày 10-9, lãnh đạo hải quân Philippines tuyên bố đang đề nghị chính phủ coi xét việc sẽ di dời những khối bê tông này. Tình hình châu Á – yên bình Dương lại đấu có những dấu hiệu căng thẳng phần lớn vẫn chỉ vì xoay quanh câu chuyện lợi ích của mỗi nước.

Tỉnh thành lớn miền Nam Zamboanga gần như tê liệt và mãi tới ngày 16-9, quân đội chính phủ mới kiểm soát được hoàn toàn Thành phố. Tuy câu chuyện sử dụng vũ khí hóa học xảy ra ở tận Syria xa xôi nhưng lại đủ lực để khiến cho những cường quốc như Nga, Mỹ và phần nào là cả Trung Quốc, những nước luôn có thể là nguồn cơn của mọi cơn bão chính trị - an ninh của châu Á – thái hoà Dương, phải tạm gác các vấn đề của khu vực sang một bên.

Cách thức tháo gỡ vấn đề Syria vừa qua đã đem đến cho các nước trong khu vực những bài học quan yếu. TS ĐỖ SƠN HẢI.

Và ngay sau đó, y sì như chịu tác động của “hoàn lưu bão”, một loạt những hoạt động như việc chính quyền Obama tăng cường quân sự tại Đông - Bắc Á, những bàn cãi, cụt can hệ tới chủ quyền biển, đảo trên biển Hoa Đông và Biển Đông đích thực đã khiến cho tình hình khu vực dần trở nên khôn cùng căng thẳng.

Đồng thời, ngày 14-9, dưới sự chủ tọa của Quốc vương Norodom Sihamoni, hai nhà lãnh đạo hai đảng đối nghịch Hun Sen và Sam Rainsy đã có cuộc trao đổi 30 phút. Tuy nhiên, ngay sau đó, ngày 15-9, đảng CNRP đã tổ chức cuộc biểu tình thứ hai với sự dự của khoảng 30.

Ngày 9-9, bất chấp những lời đe dọa của đảng cứu nguy dân tộc Campuchia (CNRP), Hội đồng Hiến pháp Campuchia vẫn cho ban bố kết quả bầu cử Quốc hội khóa V với chiến thắng thuộc về đảng quần chúng. Hơn thế, đại diện của lực lượng tuần duyên Nhật Bản (JCG) còn thông báo về khả năng chính phủ Nhật sẽ triển khai viên chức quốc gia đến đóng tại Senkaku.

Điều trước hết cần nhận thức được chừng độ hiểm nguy của những dấu hiệu trên đây, bởi nếu để chúng phát triển và nhất là khi đã lây lan thì kiên cố sẽ rất khó giải quyết. Bắt đầu từ chuyện chính phủ Nhật Bản tái khẳng định chủ quyền quần đảo Senkaku/Điếu Ngư nhân kỷ niệm một năm quốc hữu hóa quần đảo này.

Sự chia sẻ và cao hơn là sự hiệp tác cũng là điều hết sức cấp thiết trong quá trình giải quyết các vấn đề của khu vực (ảnh: internet)        Có vẻ như trong năm 2013 này, châu Á – Thái Bình Dương bước vào mùa mưa bão hơi sớm, khi mà ngay từ đầu năm khu vực đã phải hứng chịu một cơn bão với tên gọi “cuộc khủng hoảng trên bán đảo Triều Tiên”.

Bít tất tay Nhật – Trung dần đang quay trở lại. Những bất ổn ở Philippines và Campuchia rất có thể sẽ mau chóng tác động đến những hoạt động của ASEAN, trước hết có thể làm đứt quãng lộ trình thành lập các Cộng đồng ASEAN vào năm 2015. # Campuchia. Ngay sau khi tình hình Syria có dấu hiệu lắng dịu nhờ sự bằng lòng chóng vánh của các bên trước đề xuất của Nga về vấn đề vũ khí hóa học của Syria (ngày 9 và 10-9-2013), những dấu hiệu của một cơn bão mới đã lại bắt đầu xuất hiện tại châu Á – yên bình Dương.

000 người tại Công viên Tự do (Phnom Penh) để phản đối kết quả bầu cử. Dẫu châu Á – thanh bình Dương là nơi nhiều bão tố, song lịch sử loài người đã chứng minh, kết đoàn là điều kiện tối quan yếu để con người có thể vượt qua mọi bão giông. Ngay lập tức, Người phát ngôn Bộ ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi đáp trả, Trung Quốc “sẽ không tha thứ đối với bất kỳ hành vi khiêu khích nào” và cảnh báo “Tokyo sẽ phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng”.

Ngày 14 và 15-9-2013 vừa qua, tại Tô Châu (tỉnh Giang Tô, Trung Quốc) đã diễn ra phiên họp quan chức cấp cao (SOM) lần thứ 6 và của nhóm làm việc (cấp chuyên viên – JWG) lần thứ 9 giữa ASEAN và Trung Quốc về COC.

Và rất có thể còn do mọi sự chú ý của hầu hết các quốc gia đang đổ dồn về Syria, nơi đang đứng trước khả năng tái hiện một kịch bản tương tự như ở Iraq 2003. Ngày 12-9, đã có gặp gỡ giữa các tàu bay chống chọi của Nhật Bản với một phi cơ không người lái của Trung Quốc trên không phận gần với vùng biển đang tranh chấp.

Nếu chính phủ Philippines ưng yêu cầu này thì kiên cố tình hình tranh chấp giữa hai nước sẽ lại càng phức tạp trong bối cảnh Tòa án quốc tế vẫn xem xét đơn kiện Trung Quốc của Philippines. Còn với những cơn bão chính trị-an ninh là do chính con người làm ra, bởi thế chúng ta có thể chủ động khắc phục.

Sự san sẻ và cao hơn là sự hiệp tác cũng là điều hết sức cần thiết trong quá trình giải quyết các vấn đề của khu vực, kể cả những vấn đề nan giải như tranh chấp biên giới, cương vực. Sự găng sau bầu cử nếu cứ tiếp tục kéo dài tất sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến ngày mai của giang sơn Chùa Tháp.

Sức gió mạnh khủng khiếp của cơn bão này đã khiến cho không chỉ quờ quạng khu vực mà thậm chí trên một diện rộng toàn cầu đứng trước tình trạng “bên miệng hố chiến tranh” suốt trong gần ba tháng.

Nhưng rồi cũng giống như tên gọi “thái hoà Dương”, bầu trời khu vực bỗng trở thành “nắng đẹp, trời trong”. Chưa biết hậu quả của những cuộc xuống đường do đảng CNRP thủ xướng sẽ ra sao, nhưng Bộ giáo dục Campuchia đã phải cho dời ngày thi (theo dự định là ngày 16 và 17-9) tốt nghiệp trung học cơ sở sang tận ngày 26 và 27-9.