Cái thay mới bóng đổ dài của Snowden.

Bà Rousseff tuyên bố sẽ nêu vấn đề trinh sát của Mỹ ra trước Đại hội đồng LHQ vào cuối tháng này Mặc dù cả hai phía đều dùng những ngôn từ ngoại giao để thông báo việc hoãn chuyến thăm này, song đây thực sự là một sự bẽ mặt đối với Tổng thống Barack Obama, song song là một cú đòn giáng vào những cụ của ông nhằm cải thiện quan hệ với cường quốc Mỹ Latin chủ chốt này

Mỹ hiện là đối tác thương mại lớn thứ hai của Brazil, chỉ sau Trung Quốc. Tuy nhiên, việc Tổng thống Brazil hủy bỏ chuyến thăm Mỹ cho thấy tranh biện xung quanh vấn đề Snowden đã gây thiệt hại như thế nào tới mối quan hệ giữa hai quốc gia đồ sộ trong lĩnh vực thương mại ở khu vực Tây Bán cầu. Tuyên bố của bà Rousseff có đoạn: "Hoạt động trinh sát phi pháp các thông tin giao thông và cơ sở dữ liệu của các công dân, các công ty và các thành viên của chính phủ Brazil là hành động nghiêm trọng vi phạm chủ quyền của nhà nước và không hạp với mối quan hệ cùng tồn tại mang tính dân chủ giữa các nước".

Tuyên bố của bà Rousseff phản ánh sự giận dữ của Brazil đối với những thông tin do Snowden tiết lậu rằng Cơ quan An ninh nhà nước Mỹ (NSA) đã theo dõi sự đàm đạo thông tin bằng thư điện tử của bà và giám sát công ty năng lượng quốc gia đồ sộ Petrobras của Brazil.

Tuần trước, một nguồn tin từ chính phủ Brazil cho biết tranh cãi can hệ tới hoạt động trinh sát viên này có thể sẽ khiến các cuộc thương lượng về việc mua các phi cơ đương đầu của Mỹ bị dừng lại.

Khánh Linh. Tổng thống Obama đã cầm xoa dịu, gần đây nhất là trong cuộc hội đàm với bà Rousseff bên lề Hội nghị G-20 vừa qua ở Nga, và một lần nữa ông đã nói chuyện với Tổng thống Brazil vào ngày 16-9.

Những thông báo do Snowden tiết lậu về hoạt động trinh sát quốc tế của Mỹ và các chương trình nghe lén đã khiến ông Obama rơi vào tình thế bị ngượng mặt nghiêm trọng và gặp rối rắm trong quan hệ với các nước đồng minh khác. Tuy nhiên, Brazil vẫn không đổi thay quyết định, và ngày 17-9, bà Rousseff đã kết thúc những lời đồn đoán khi công nhận rằng bà sẽ hoãn chuyến thăm Mỹ.

Các cuộc đàm phán liên hệ tới việc mua 36 phi cơ trực thăng đấu tranh trị giá khoảng 5 tỷ USD đã diễn ra trong nhiều năm qua và đã đạt được một bước tiến khi Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden thăm Brazil hồi tháng 5 vừa qua. Brazil đã yêu cầu tổ chức một cuộc điều tra và Mỹ phải cam kết ngừng hoạt động do thám này lại. Ông cho rằng Washington đang thực hành "hoạt động thám thính sâu hơn thế". Tranh cãi về hoạt động do thám của Mỹ lên đường từ những thông tin do Snowden tiết lộ sau khi rời khỏi Mỹ rằng các cơ quan tình báo Mỹ đã nghe lén các cuộc gọi điện thoại và đàm luận thông báo qua Internet của Brazil.

Brazil là cường quốc kinh tế trong khu vực Mỹ Latin và ông Obama coi việc cải thiện quan hệ với Brazil là một ưu tiên hàng đầu.

Tổng thống Mexico Enrique Pena Nieto từng kêu ca với Tổng thống Obama về những thông báo rằng Mỹ đã trinh sát các thư điện tử của ông. Bộ trưởng thông tin Brazil Paulo Bernardo bác bỏ những tuyên bố của các quan chức Mỹ rằng NSA chỉ thu thập các số điện thoại đã gọi và thời gian của các cuộc gọi này, chứ không nghe lén các cuộc gọi.