PV: Theo ý kiến của ông, có những vấn đề cụ thể gì cần phải lưu ý trong khi xây dựng Luật Tổ chức VKSND sửa đổi ? tấn sĩ Khuất Văn Nga: Có nhiều vấn đề cụ thể cần được nghiên cứu coi xét
Thứ tư , những đòi hỏi của việc hội nhập và hiệp tác quốc tế trong đương đầu phòng và chống tù đọng. Nếu có một ngạch KSV thống nhất sẽ tạo dịp cho sự phát triển của bất cứ KSV nào, dù làm ở cấp nào, chỉ phụ thuộc vào nhân tài và đóng góp của từng người.
Thứ hai , do đòi hỏi về tính tương thích và sự đồng bộ của luật đối với Hiến pháp và hệ thống pháp luật đã được bổ sung hoàn thiện 10 năm qua kể từ năm 2002 đến nay cũng như đang được bổ sung hoàn thiện những năm sắp tới. Chúng ta phải hình thành về mặt tổ chức cũng như hoàn thiện các thủ tục tố tụng để đảm bảo miêu tả là cơ quan đầu mối về hỗ trợ tư pháp hình sự.
Tôi xin nêu một vài vấn đề cụ thể sau đây: Thứ nhất , cần làm rõ vấn đề các lĩnh vực công tác kiểm sát thực hành chức năng của Viện kiểm sát, nên hiểu như thế nào cho đúng.
Chủ trương của Đảng và quốc gia ta là tăng cường bổn phận của VKSND đối với cơ quan điều tra. Có thể nói, mỗi đạo luật về tổ chức VKSND đánh dấu những chặng đường phát triển và trưởng thành của cơ quan VKSND.
Đạo luật mới này có tầm nhìn, phải được thực hiện trong vòng 10 – 15 năm nữa, thành thử cần mạnh dạn tiến tới việc bổ nhiệm KSV không có thời hạn. Thứ hai , vấn đề nâng cao chất lượng tranh tụng tại các phiên tòa mà VKSND giữ quyền công tố quốc gia, kiểm sát tuân theo pháp luật.
Thứ hai, việc tổ chức Ủy ban kiểm sát (UBKS) trong hệ thống VKSND như thế nào trong Luật sửa đổi lần này? Theo quy định của Luật Tổ chức VKSND hiện hành thì UBKS chỉ tổ chức ở VKSNDTC và VKSND cấp tỉnh. Bốn lý do trên nói lên sự cần thiết phải sửa đổi Luật Tổ chức VKSND năm 2002. Luật tổ chức VKSND năm 2002 đã trao cho UBKS thẩm quyền quyết định bằng cách bỏ thăm theo đa số.
Thứ năm, đối với vấn đề tương trợ tư pháp về hình sự, theo tôi trong Dự thảo Luật sửa đổi cần phải thiết kế một chương riêng về công tác kiểm sát trong hỗ trợ tư pháp về hình sự.
Dự thảo Luật lần 1 có nêu vấn đề: bổ dụng lần thứ nhất 5 năm, sau đó bổ nhậm lại không có vận hạn, cũng là vấn đề đáng suy nghĩ để hoàn thiện chức danh pháp lý KSV. Trong vấn đề này có một vấn đề đáng chú ý nổi lên mà Luật Tổ chức VKSND năm 2002 chưa biểu thị đó là vấn đề hỗ trợ tư pháp về hình sự. Tạo dịp cho việc quản lý và luân chuyển cán bộ trong cơ quan VKSND tiện lợi.
Tôi cho rằng triển vọng phát triển của cơ quan VKSND chúng ta rất lớn, chúng ta cần mở rộng hơn nữa các cuộc hội thảo để toàn ngành Kiểm sát nhìn lại mình một cách toàn diện và giải quyết triệt để hơn những vấn đề lý luận và thực tế công tác kiểm sát đặt ra cho VKSND trong thời đoạn tới 2014 – 2024 và xa hơn nữa.
Luật Tổ chức VKSND là một luật quan yếu trong việc hoàn thiện bộ máy quốc gia, dứt khoát phải được sửa đổi để phù hợp với Hiến pháp mới. Thứ tư, trong Luật tổ chức VKSND sửa đổi nên chú ý vấn đề thẩm quyền điều tra của cơ quan điều tra của VKSND. PV: Theo quan điểm của ông, vì sao cần phải tiến hành sửa đổi, bổ sung Luật tổ chức VKSND năm 2002? Tiến sĩ Khuất Văn Nga: Theo quan điểm của tôi, có 4 lý do đốn để nói lên sự cấp thiết phải sửa đổi, bổ sung Luật tổ chức VKSND: Thứ nhất , sau năm 2002, Đảng ta đã có nhiều quyết nghị, chỉ thị và chính sách về cách tân tư pháp, cải cách bộ máy cơ quan nhà nước trong đó có vấn đề VKSND.
PV: Xin cảm ơn ông! THU HIỀN (thực hiện). Tính trung bình hơn 10 năm chúng ta lại tiến hành sửa đổi Luật tổ chức VKSND, trừ lần từ năm 1960 đến năm 1981, nên, cảm tưởng chung của tôi là rất vui, bởi Luật tổ chức VKSND sửa đổi lần này sẽ là một cột mốc, là một phương tiện pháp lý mở ra một chặng đường mới, một thời đoạn phát triển cho VKSND Việt Nam.
PV: Theo ý kiến của ông, những nội dung nào cơ bản và có thuộc tính trùm của dự thảo Luật tổ chức VKSND sửa đổi lần này? tấn sĩ Khuất Văn Nga: Theo tôi, có một số vấn đề có tính chất trùm cần phải lưu ý trong việc sửa đổi, bổ sung Luật tổ chức VKSND lần này.
Thứ ba , vấn đề ngạch Kiểm sát viên và các chức danh pháp lý của VKSND. Đây là công tác đặc thù của VKSND, các cơ quan khác không được làm thay VKSND trong việc thực hiện chức năng, hoạt động này. Tôi đồng ý với phương hướng xây dựng luật mới theo hướng mở rộng thẩm quyền của cơ quan điều tra của VKSND nhằm tạo uy thế cho cơ quan VKSND trong việc chiến đấu chống và đề phòng tù đọng.
Thứ ba , do những bất cập ở một số quy định của Luật Tổ chức VKSND năm 2002 được miêu tả trong quá trình tổ chức thực hành luật thông qua tổng kết của VKSND 10 năm vừa qua. Ngạch KSV Hiện nay có KSV sơ cấp, KSV trung cấp, KSV cấp cao, KSV VKSNDTC. Với phương thức hoạt động này đã mở ra một lĩnh vực hoạt động biểu đạt chức năng của VKSND vô cùng quan trọng.
Trong mấy năm gần đây, có thể nói có hàng nghìn các yêu cầu hỗ trợ tư pháp về hình sự được gửi đến VKSND để VKSND từ đó chuyển đến những cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
Vì chưng nó gắn liền với hoạt động chống chọi chống tù đọng của VKSND Việt Nam, không chỉ đối với các cơ quan tư pháp khác ở Việt Nam như: cơ quan điều tra, cơ quan tòa án, cơ quan thi hành án hình sự…mà còn gắn VKSND Việt Nam với các cơ quan công tố khác trên thế giới trong lĩnh vực chống chọi phòng và chống tù. Thứ tư, vấn đề tổ chức bốn cấp VKSND, vấn đề ngạch và các chức danh pháp lý trong cơ quan VKSND.
Những vấn đề này nằm trong quá trình thiết chế hóa những quan điểm của Đảng trong các Nghị quyết được nêu, kể từ Nghị quyết 49 được ban hành vào tháng 6/2005 về canh tân tư pháp đến những văn kiện tiếp theo của Đại hội Đảng lần thứ XI. Mỗi lần sửa đổi Luật Tổ chức VKSND, chúng ta lại càng nhận thức rõ hơn, sâu sắc hơn những vấn đề lý luận và thực tiễn do cuộc sống đặt ra. Quá trình xây dựng Luật Tổ chức VKSND sửa đổi của chúng ta phải xoành xoạch bám sát, miêu tả được quan điểm của Hiến pháp sửa đổi vào trong dự thảo luật, song song bảo đảm tính cân xứng và đồng bộ của hệ thống pháp luật.
Nên, có nên thành lập UBKS ở cấp cơ sở hay không là một điều cần phải cân nhắc. Vừa qua, Viện trưởng Viện kiểm sát dân chúng tối cao (VKSNDTC) đã tổ chức lấy quan điểm của các đồng chí nguyên là lãnh đạo VKSNDTC về nội dung Dự thảo 1 Luật Tổ chức VKSND (sửa đổi) do VKSNDTC xây dựng.
Lần này trong dự thảo có bổ sung thêm việc UBKS tham mưu cho Viện trưởng VKSND về các vụ án phức tạp và những vấn đề quan yếu khác. Đây chính là những vấn đề đã được nêu lên trong quyết nghị 48 của Bộ Chính trị ngày 24/5/2005 về xây dựng Luật Tổ chức VKSND có tầm nhìn 2020. Tôi nghĩ chúng ta cần phải quán triệt những quan điểm chỉ đạo trong quyết nghị 48 của Bộ Chính trị trong vấn đề định hướng xây dựng Luật Tổ chức VKSND sửa đổi.
Như chúng ta đã biết, Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 vừa được lấy ý kiến rộng rãi và sắp tới sẽ được Quốc hội phê duyệt.
Đối với án hình sự, VKSND cấp cơ sở được quyền truy tố đến mức 15 năm tù, tức thị đến mức tội nhân nghiêm trọng. Nếu chúng ta không giải quyết vấn đề chung thì từng bước đi của điều luật cụ thể sẽ gặp phải mâu thuẫn khó giải quyết. Bây chừ, đại phần nhiều án đều được giải quyết ở cấp cơ sở. Những vấn đề đó là: Thứ nhất , vấn đề tăng cường bổn phận công tố trong hoạt động điều tra, gắn công tố với hoạt động điều tra.
Đây là vấn đề rất quan yếu để bảo đảm tính tương thích và đồng bộ của hệ thống pháp luật.
Những vấn đề này phải được quy định cho rõ. Luật hỗ trợ tư pháp về hình sự đã trao cho VKSNDTC chức năng là mối lái kết nạp các yêu cầu về tương trợ tư pháp về hình sự của các nước đã ký kết hiệp nghị hỗ trợ tư pháp với nước ta.
Bởi thế, chúng ta phải nghiên cứu thể chế hóa được những quan điểm mới ấy của Đảng về VKSND trong đạo luật mới. Đối với án dân sự, gần như hồ hết các vụ án dân sự đều được giải quyết ở cấp khu vực, cấp huyện. Đây là một đề xuất hợp lý như trước kia có giai đoạn chúng ta đã thực hiện như vậy. Nên chăng học tập kinh nghiệm của một số nước có nền tư pháp tiên tiến, chúng ta hướng tới xây dựng một ngạch KSV thống nhất từ Trung ương đến cơ sở.
Từ đó, Luật tổ chức VKSND đóng một vai trò quan yếu trong việc nâng cao bổn phận của VKSND trong việc phòng ngừa và chống tù đọng, vi phạm luật pháp, mang lại một tầm nhìn mới cho cơ quan VKSND, từ nay cho đến năm 2020 và có thể những năm tiếp nữa, góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Mỗi lần như vậy, chúng ta lại nhận thức sâu sắc thêm về nghĩa vụ và nhiệm vụ của mình, của mỗi cấp VKSND, của mỗi cán bộ, Kiểm sát viên (KSV). Dưới giác độ Luật tổ chức VKSND như một bộ luật cơ bản để tổ chức cơ quan quốc gia thì chúng ta phải trình bày những quan điểm này như thế nào, bộc lộ ở chừng độ nào, biểu thị ở đâu, bằng những quy định nào của Luật tổ chức VKSND. Chúng ta thấy những vấn đề rất cần thiết và bức xúc trong thực tại cần được nghiên cứu để sửa đổi bổ sung.
Thứ ba , vấn đề phân định rạch ròi thẩm quyền bính chính, thẩm quyền tư pháp trong hoạt động của VKSND, trên cơ sở đó nâng cao nghĩa vụ tăng thẩm quyền của KSV trên cơ sở phân định thẩm quyền bính chính và trách nhiệm tư pháp, để đảm bảo KSV có thể chủ động, độc lập khi làm nhiệm vụ.
Cũng như là yêu cầu về hỗ trợ tư pháp phải phê duyệt con đường ngoại giao đối với những nước chưa có hiệp nghị tương trợ tư pháp với Việt Nam. Còn vấn đề nên tổ chức UBKS ở cấp nào thì theo tôi phải chú ý đến việc tăng thẩm quyền cho VKSND cấp cơ sở, cấp khu vực theo như mô hình tổ chức VKSND bốn cấp. Một điểm đặc biệt lưu ý trong vấn đề này là nói đến công tác kiểm sát thực hiện chức năng là nói đến công tác riêng có của ngành kiểm sát và tác động đến những đối tượng một mực bị kiểm sát theo quy định của luật pháp.
Xung quanh vấn đề này, tấn sĩ Khuất Văn Nga - nguyên Phó viện trưởng VKSNDTC đã có một số cảm nhận chia sẻ: Tiến sĩ Khuất Văn Nga - Nguyên Phó Viện trưởng VKSNDTC Tiến sĩ Khuất Văn Nga, nguyên Phó viện trưởng VKSNDTC (tấn sĩ Khuất Văn Nga): Lịch sử phát triển của VKSND Việt Nam đã sang trọng hơn một nửa thế kỷ, trong quá trình đó đã có bốn lần ban hành Luật Tổ chức VKSND, đó là: Luật tổ chức VKSND năm 1960, Luật tổ chức VKSND năm 1981, Luật tổ chức VKSND năm 1992, Luật tổ chức VKSND năm 2002 và lần này là Luật tổ chức VKSND sửa đổi, bổ sung đang ở tuổi dự thảo, dự kiến sẽ được ban hành năm 2014.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét